Mektige Tian Shan

No har eg faatt oppleva Kirgisistan sin flotte fjellheim. I Karakol (nord-aust i landet) fekk eg engasjert eit soskenpar paa 17 og 24 som guide og tolk. Det kosta meg i underkant av 200 kr dagen inklusive mat og telt. Rimeleg for meg - men likevel bra for dei sidan ei gjennomsnittleg maanadsloen i Kirgisistan er i underkant av 300 kr.

Me hadde ein flott 4 dagars tur i fjellkjeda Tian Shan med straalande ver heile tida - men eg hadde ikkje venta meg at det skulle verta saa kaldt om natta. Med sola forsvann varmen i ein rasande fart - og ein god sommardag var blitt ein iskald frostnatt.


Her er me paa veg oppover Karakoldalen. Ein vakker dal med ei stor breelv og mange beitande dyr.

Fyrste overnatting hadde me paa 3000 meter - akkuratt paa tregrensa. Sat rundt baalet og saag opp paa ein fantastisk melkeveg. Iskaldt - maatte ut midt pa natta og hoppe blodet igang att...


Dette er innsjoen Ala-Kol (3532 moh). Paa grunn av den globale oppvarminga hadde breen i bakgrunnen trekt seg tilbake fleire hundre meter fraa i fjor. Hvis breeane forsvinn er det alvorleg for Kirgistan - ikkje berre for turismen - store deler av landet baserar seg paa kunstig vatning og breane sikrer god vannfoering ogsaa i dei varme, toerre periodane. Den stoerste isbreen i landet, Inyl'check, minkar gjennomsnittleg 24 cm om dagen. Saa gjer det dykk kan for aa stoppa gasskraftverka - det er kanskje for seint aa lenka seg naar eg kjem heim...


Her er guiden min, Kasidin, og soestera, Aigulu, paa hoegaste punkt paa turen - 3800 moh. Kanskje ikkje saa imponerande naar me starta paa 2000 meter - men det er i alle fall ny hoegderekord for meg. Eg var bra tungpusta opp dei siste bakkane.
Nederst paa bilde er vaar andre overnattingsplass paa 3500 moh. Hogaste punkt paa turen var paa fjellryggen bak kor me maatte fira oss ned i tau. Eg var heldig og fekk sova i teltet til mine to guidar og klarte delvis aa halda varmen denne natta.

Dagen etter var det ein lett ettappe nedover ein gron dal med store hesteflokkar som gressa villt.
Me kom ned til ein jurta (som eg skal fortelja meir om seinare) kor me vart invitert inn pa broed og kymys (hoppemelk). Kymus vert laga etter surdeigsprinsippet ved at ein blandar ny og gamal hestemelk. Det smakar stramt og surt - men hellers heilt ok!

Inne i jurtaen.

Siste overnatting var i vakre Altyn Arashan (som betyr gull og varme kilder). Her takka eg ja til ei seng innandores for 15 kr.

Dalen er kjend for sine varme kilder. Godt med eit varmt bad etter ein slik fjelltur. Bassenget bar ikkje akkuratt preg av masseturisme... Om 20 aar trur eg ikkje denne dalen er til aa kjenna igjen.

Griser i bagasjen

Sondagsmarkedet i Karakol var ei stor oppleving. Her er det kjop og sal av husdyr av alle slag - hestar, kyr, sauer, geiter, yak-okser og griser. Det heile tek til ved daggry - kvar sundag morgon og det heile er over klokka 10.

Det var stappfult med folk - og knapt ein turist aa sjaa. Nokon krangla hoglytt om prisen og drog i kvar sin ende av kalven. Steminga av god - det var nok godt med ein del liter vodka utan at folk var paafallande berusa. Stemninga var ikkje like god blant husdyra - dei rauta og brauta der dei vart dratt, dytta og piska bortetter. Dette maa vera vekas mareritt for dei.

"Sau til salgs!"

Paa rekke og rad stod bilane oppstillt med aapne bagasjerom. Her var det berra aa finna seg ein liten gris!

Bishkek

Hei og haa!

Har snart vore i Kirgisistan i ei veke og har stort sett holdt meg i hovudstaden Bishkek. Har moett mange hyggelege folk her. Ein stor takk til min kirgisiske kontakt i Oslo som formidla kontakt med sin ven her i Bishkek. Han introduserte seg for sin omgangskrets og etter eit doegn hadde vorte kjend med eit knippe kirgisarar, ein nordmann og to svenskar som var paa arbeidsreise. Eg som hadde planar om aa reisa rett paa fjellet har tilbrakt den forste veka paa kafear og nattklubbar.

Har likevel faatt ein smakebit av dei flotte fjella her. Paa min andre dag vart eg invitert med paa ein dagsutflukt til Alamedin Canyon. Rett soer for Bishkek reiser deg seg ein imponerande fjellkjede. Me koeyrde opp ein flott dal med stupbratte fjellsider og snoedekte toppar. Nesten ingen turistar a sjaa. Dette landet som nokon kallar for "Sentral-Asias Sveits" har eit stort potensiale for turisme.

Bishkek er ein bra by. Her er mykje "flott" sovjetisk betongarkitektur, store aapne plassar og breie gater. Ein av dei groennaste byane eg har vore i. Ved hjelp av kanaler langs med fortaua vert elvene fraa fjella leda gjennom byen for aa gje vatn til dei mange trea og parkane.

I gaar (31. august) var Kirgisistan sin uavhengighetsdag og folket hadde kledd seg i finstasen og moett opp for aa sjaa paa den store paraden. Hadde trudd at det skulle vera ein militaerparade, men det kom eit fargerikt opptog med fredsduer og ballongar. Det var likevel eit stort antall politifolk i gatene.

Eg bur paa eit enkelt Bed & Breakfast i sentrum. 5$ natta for seng, kald dusj og hyggelege samtalar rundt kjokkenbordet baade med vertskapet og andre reisande. Her dukkar det opp folk med mange sproe paafunn. Til doemes to franskmenn som har sykla i to aar for aa kome til Kirgisistan - enno har dei eit aar igjen foer maalet om aa sykle over alle kontinenta er naadd...

Har laert veldig mykje den siste veka. Spesielt om revolusjonen som var i mars og om korleis det er aa vera ung i Kirgisistan. Mange unge har lyst til aa fraa landet fordi dei tykkjer dei ikkje har noko framtid her. Men det er ogsaa mange som har lyst til aa vera med aa skapa ei ny framtid.

Har ogsaa laert korleis det er aa vera homo paa denne delen av planeten. Det eksisterar eit homoliv under overflata - men det er ikkje lett med saa sterke familietradisjonar og meiningsytringar som sjoelv faar Valgjerd og Dagfinn til aa bleikne. Folk er oppfinnsomme og dei som har hatt mot nok til aa lette paa skapdoera har det nok betre her enn i fleire av dei andre sentral-asiatiske landa.

I morgon set eg kursen vestover mot Karakol og fjellkjeda Tien Shan.

Reiseklar!

Det er kvelden før avreise. I morgon går ferda til Bishkek via Tallin og Moskva. Den siste veka har eg hatt fulltidsjobb med å førebu min 4 månaders tur til Sentral- og Sør-Asia. No er sekken pakka og eg kjenner meg klar til å reisa frå Oslo. Det vert spanande å koma til Kirgisistan -eit lite fjelland med ein spanande historie og framtid.

Hvis du har lyst til å lesa litt om landet er dette ein bra nettstad på norsk:
http://www.khm.uio.no/utstillinger/kirgisistan/

Dette er min reiseblogg. Kom gjerne med kommentarer og innspill!